Vorige week zijn we een weekje naar de kroon van Friesland geweest, het eiland Schiermonnikoog. Vijf jaar geleden waren we voor het laatst op het eiland, maar gelukkig was er niet veel veranderd in die jaren.

De kroon is een parel.

Het waddeneiland valt praktisch helemaal onder "Natuurmonumenten" maar ondanks dat kan je er nog ongestoord wandelen en fietsen in de ongerepte natuur. Overal op het eiland kom je de wilde konijnen tegen, en allerlei soorten vogels. De eerste morgen kwam een bontgekleurde mannetjes fazant even langs, en werd hiervoor bedankt met wat brood. Schijnbaar heeft hij het er thuis over gehad, want tegen de avond kwam zijn vrouw met twee hele jonge fazantjes ook voor hun broodkorstjes, en dat is zo de hele week doorgegaan. Er heerst een ontspannen gevoel op Schiermonnikoog en dit komt omdat men elkaar alle vrijheid geeft om te doen wat men wil. Nergens kom je uitgebreide prikkeldraad versperringen tegen om mens en natuur te scheiden. De bossen, de duinen en de kwelders zijn voor iedereen vrij toegankelijk.

Langs de stranden en in de duinen kan je uren wandelen of gewoon lekker liggen mét, of zonder badkleding, ieder naar eigen zin. Dit heeft ervoor gezorgd dat Schiermonnikoog de ideale vakantie bestemming is voor mensen die van de natuur en hun vrijheid houden.

En dan is er nog iets met dit prachtige eiland, wat ik niet zo goed onder woorden kan brengen, maar wat ik steeds weer voel als ik er kom. Het heeft iets, een glans, een schittering en een natuurlijkheid die je voelt als je er bent. Ik kan er alleen maar van zeggen dat Schiermonnikoog moet blijven wat het is: de kroon van Friesland, waar de natuur de hoofdzaak is, een stukje Friesland dat werkelijk een parel is.

Melk vergiftigd.

Het was prettig om te merken dat de gesprekken die we voerden met voor ons bekende eilanders en andere bezoekers gewoon verder gingen als of we elkaar een dag niet gesproken hadden in plaats van vijf jaar. De vertrouwelijke sfeer van het eiland zelf en de mensen die we tegen komen zullen daar aan meewerken.

Maar, we moesten toch weer naar huis met z'n werk en ook met de kranten. En daar was het weer, grote koppen in de krant met teksten als: "MYSTERIEUZE VEESTERFTE BIJ FRIESE BOEREN" en "VEEVOER VERGIFTIGD VEE". En wie komen we in die artikelen weer tegen? Klaas Pauw uit het Noord-Hollandse Beets de veehouder bij wie z'n gehele veestapel afgemaakt moest worden met zeer ernstige afwijkingen.

In september 1995 kwam ik voor het eerst op het bedrijf van de veehouder waar toen de eerste vreemde ziekte gevallen onder de koeien zichtbaar werden. De gezondheidsdienst voor dieren, de Universiteit van Utrecht en andere overheid instanties konden hiervoor geen oorzaak vinden. Ik vond de oorzaak van deze ziekte in het ernstig verontreinigde grondwater in de polder waar de familie Paauw al generaties lang boert.

Toen we het water verder wetenschappelijk lieten onderzoeken bleek het een gevaar voor de gezondheid van dier én mens. Radio, tv en de schrijvende pers hebben hier uitgebreid aandacht aan besteed, allerlei onderzoeken werden beloofd. Zelf heb ik contact met mensen van Volksgezondheid opgenomen, evenals een huisarts die met te veel ernstige zieken in zijn praktijk te maken heeft. Helaas heeft het allemaal niets geholpen en is boer Paauw inmiddels al zijn vee kwijt en zijn ze na slachting op ons bord terecht gekomen.

boeren moeten stoppen.

De problemen vinden hun oorzaak in het ernstige vervuilde oppervlaktewater wat nu de onderstromen heeft bereikt. Ook in Friesland, zelfs hier in de buurt is al dan niet illegaal het meest afschuwelijke chemische afval gestort.

Inmiddels is gebleken dat de geproduceerde melk uit de omgeving van Beets ernstig vervuild is. Kalveren in Noord-Holland maar ook in Friesland sterven aan ernstige, kwaadaardige kanker. De velen zware metalen en chemische stoffen die in het grondwater en de melk zijn aangetroffen maken onderlinge verbindingen en tasten het DNA, van mens en dier aan. De gevolgen hiervan zijn economisch heel erg, maar het leed dat de mens hiermee word aangedaan is onomkeerbaar. Het betekend dat de mens gaat degenereren en er veel meer zeer ernstige zieken zullen komen die niet te genezen zijn.

Ik weet wel, het is een probleem waar geen oplossing voor is, maar we mogen ons er ook niet voor verstoppen.

Wanneer de overheid de moed zou hebben om de feiten, die ze volgens mij heel goed kennen, onder ogen te zien, zal dit helaas het einde betekenen van zeer veel boeren bedrijven in Noord-Holland maar ook in Friesland. Dan komt het moment dat men moet toegeven dat heel veel weidegrond niet meer geschikt is om er veehouderij te beoefenen, omdat de grond te vervuild is.

Einde van de mens.

Geen leuk vooruitzicht zult U zeggen, en wellicht denkt U dat die Zitman maar wat aanpraat. Maar laat ik U er dan op wijzen dat ik de ernst van de situatie van af het begin nooit heb onderschat. Het is de taak van het ministerie van volksgezondheid om er voor te zorgen dat onze voeding niet vervuild is. De giftige stoffen in de melk kunnen makkelijk gevonden worden, en vlees met kanker hoort natuurlijk niet op ons bord!

Klaas Paauw heeft de moed gehad dit probleem aan de orde te stellen. Hij en zijn gezin zijn op een vreselijke manier verguisd door mensen die centen belangrijker vinden dan de gezondheid van anderen. Toen ik hem van de week aan de telefoon had, vertelde hij mij dat hij blijft vechten voor zijn gelijk en de gezondheid van al die mensen, waar hij zich verantwoordelijk voor acht.

En ik, die het heeft mogen ontdekken, ik begrijp heel goed wat voor verschrikkelijke gevolgen deze gifschandalen voor de gezondheid van komende generaties zullen hebben. Er moet nu echt wat gebeuren, voor dat er hierdoor nog meer patiënten zullen komen die niet meer te helpen zijn.

Jac. Zitman

Oosterzee-Buren

0514-562345