|
DE
VERDWENEN
COLUMN
Baby mumies
Bij een "voodoo tovenaar" heeft de politie van
Amsterdam gemummificeerde babylijkjes gevonden, ook trof men in het huis
een altaar aan.
Als ik dit bericht uit de pers verneem kan ik me bijna
niet indenken dat dit bericht op waarheid berust. Het lijkt wel de opnameset van
een of andere hele griezelige horrorfilm. Als ik me bedenk wat
zich allemaal in dat huis afgespeeld moet hebben, lopen de rillingen over
mijn lichaam. De politie doet nu deze macabere vondst min of meer bij
toeval, maar er hebben ongetwijfeld meer mensen van geweten, zonder ooit
iets te zeggen. Wellicht waren ze bang voor "de tovenaar", of
dachten ze dat het er allemaal bij hoorde, zoals dat zo vaak gebeurd,
wanneer het gaat over religie.
Religie
Er is door de volkenkundige nog nooit een volk
onderzocht bij wie geen sprake was van geloof in geesten, aan wie macht
over de mensen wordt toegeschreven. Vaak bestaat een wijd verbreid geloof
in bovennatuurlijke krachten, die dan een eigenschap zijn van voorwerpen,
zoals stenen, oude wapens, symbolen en geesten van voorvaderen of één of
meer goden. Het geloof in geesten en goden, een scheiding tussen die twee
is moeilijk te trekken, behoort tot het gebied van de religie. Doordat er
aan de geestelijke wezens macht wordt toegekend, koesteren de gelovige
gevoelens voor hen, die variëren van vrees tot eerbied. Deze gevoelens
leiden dan weer tot handelingen die daarvan blijk geven, zoals gebeden,
knielen, het brengen van offers en het aanheffen van gezangen. Zulke
handelingen vormen de "ritus".
Deze drie factoren, het geloof, de gevoelens en de ritus
vormen samen een religie. Ook dient men natuurlijk na te laten wat de
geesten of goden zou kunnen vertoornen.
Als er pogingen worden gedaan de bovennatuurlijke
krachten van de geesten naar de hand te zetten spreekt men van magie. Bij
de meeste natuurvolken, maar ook bij ons in het westen is de "zwarte
magie" een bekend begrip. Dit zijn dan magiërs die zeer gevaarlijk
worden geacht wegens hun vermogen door, met behulp van toverij, anderen te
schaden en zelfs te doden.
Voodoo
West-Afrikaanse slaven die in de 17e en 18e eeuw naar
Brazilië, Haïti en andere delen van Amerika werden gevoerd, namen
hun religie mee, met hun eigen goden en rituelen. Dit gebeurde ook in de
Nederlandse koloniale gebieden. De priesters van de R.K. kerk wilden deze
Afrikaners graag tot het Christendom bekeren, en hoewel de slaven aan het
bestaan van hun eigen goden niet in het minst twijfelden, wilden velen van
hen zich graag laten dopen. Ze beschouwden de doop namelijk als een soort
magisch middel dat hun geluk kon brengen.
De Voodoo bijeenkomsten worden gehouden in een tempel,
een Houmfo genaamd, en zijn vaak niet meer dan een gewone hut of, zo als
in Amsterdam, een flat. In het midden van de tempel staat een paal die een
essentieel deel van de ruimte uitmaakt, want men geloofd dat een geest,
als hij is opgeroepen, langs die paal naar beneden komt.
De leiding van een Voodoo bijeenkomst berust bij een
priester of een priesteres. Deze worden geholpen door dansers en
danseressen die, wanneer zij in trance gaan, hun lichaam ter beschikking
van de geesten stellen, zodat deze zich tijdelijk kunnen uiten. Hiervoor
dienen zij dan wel kleding aan te trekken die de geest past, want anders
komt hij niet. Tijdens de bijeenkomsten wordt ook geofferd, meestal fruit
en bloemen. Ook bloed speelt een rol bij de Voodoo en er wordt dan ook
meestal een dier geofferd, vaak in de vorm van bijvoorbeeld een kip.
Voodoo plechtigheid
Gewoonlijk vormen de Voodoo-plechtigheden een
aaneenschakeling van gebeurtenissen. De geesten worden opgeroepen door het
slaan op de tamtam en worden samen met het roepen van formules overgehaald
langs de paal neer te dalen. Deze geesten "bestijgen" dan één
van de dansers die in trance gaat, en vaak totaal van persoonlijkheid
veranderd. Hier gaan dan wel de nodige voorbereidingen aan vooraf.
De priester of priesteres beroept zich bij het begin op
God de vader, de Zoon en de Heilige Geest, en op de grond worden, vaak met
witte meel, symbolen getekend. Hierna vindt het ritueel van de offergave
plaats, van de bloemen, het fruit en de levende have, dit om de geesten
over te halen zich te manifesteren. De belangrijkste geesten, zo gelooft
men, zijn met niet minder tevreden dan met wat groter vee, zoals een bok,
een stier of een varken, die dan ter plaatsen wordt doodgemaakt, omgeven
met veel ceremonieel, zoals u begrijpt.
De geesten die zich dan manifesteren in het medium,
zoals de persoon genoemd wordt die zijn lichaam ter beschikking stelt,
geven soms raad, en worden door de aanwezige geëerd. Deze
"geesten" houden ook van sterke drank en een sigaar, zoals ik in
een documentaire over Voodoo op tv zag, terwijl ook het snoepgoed dat
voor hen meegebracht wordt gretig aftrek vindt.
Als U dan ook nog bedenkt dat de mediums uitgedost zijn
in de meest uiteenlopende gewaden en kostuums, begrijpt U wel dat de hele
dienst een voor ons bizar karakter draagt.
Voodoo en andere
geloven
De uitspraak van een Haïtische boer: "Men moet
Christelijk zijn om de geesten te kunnen dienen" is voor hem helemaal
waar. Een Voodoo-lid zou tot wanhoop worden gebracht als hij buiten de
kerk zou worden gesloten, niet in de kerk zou kunnen trouwen of zijn
kinderen niet kan laten dopen. Deze handelingen hebben voor hem magische
waarden en bezorgen hem respect.
Hoewel sommige kerkelijke hoogwaardigheid bekleders
moeite hebben gedaan het Voodoo geloof uit te roeien is het allemaal nooit
gelukt. Eerder zijn Christelijke en Voodoo rituelen zo in elkaar verweven
dat ze niet meer van elkaar te scheiden zijn.
En wat vindt je hier nu zelf allemaal van, hoor ik U
vragen, geloof je dat zelf ook?
Mijn antwoordt is heel simpel, hoewel ik hele vreemde
dingen heb gezien, moet ik er helemaal niets van hebben!
Al dit soort rituelen en religies kunnen veel te
makkelijk ontaarden in mens onwaardige situaties en leiden altijd tot
angst en afhankelijkheid. Wanneer er dan ook nog aanhangers bij zitten die
denken dat ze de waarheid in pacht hebben, kan dit leiden tot hele
gevaarlijke gedachten kronkels, zo als in het verleden, en ook nu nog, in
zo veel religies gebeurd. |