|
De
oermens in ons
Ja,
dit is weer zo,n ‘moeilijke
column’,
een column waar je even de tijd voor moet nemen. Een column
waarin ik probeer te wijzen op dat, wat in ons allemaal aanwezig
is, en dat ons allen bindt. Een column die ons terug kan brengen
bij ons diepste zelf.
Kijkend
naar de wereld om ons heen zien we allerlei geweld. Niet alleen
het geweld van de enkeling tegen over een ander, maar ook het
geweld dat de ene groep de ander aandoet. Er is veel lichamelijk
geweld, maar ook onderdrukking in allerlei vormen. Dit gebeurt
in het klein in het persoonlijk leven en in het groot.
De
hunkering naar macht, de sterkste te willen zijn zien we
dagelijks op het grote politieke wereldtoneel voorbij trekken.
Het verdraaien van de waarheid, alleen maar om niet af te gaan,
is meer gewoon dan uitzondering. Het zich verrijken van de
westerse wereld ten kostte van bv de derde wereldlanden is ook
een vorm van geweld. En dan heb ik het nog niet eens over de
meer dan schandalige winsten die grote aandeelhouders
opstrijken, want ook dat is geweld. Wellicht zelfs de ergste
vorm van geweld dat er bestaat, omdat het altijd ten koste gaat
van de aller armste. Ondanks de hoge ontwikkeling op allerlei
gebied lijken sociaal onrecht en wreedheid in de wereld
voorlopig onuitroeibaar.
Wat
bezielt in feite de mens, de zogenaamd beschaafde westerling, de
Eskimo of de Indiaan, de mens zowel in de oudheid als nu? Waarom
is de mens doorlopend bezig zich zelf veilig te stellen ten
koste van wat dan ook? Waarom zijn mensen niet in staat om op
een vreedzame wijze de opbrengst van deze aarde te delen zonder
de angst om te kort te komen?
In
wezen is de mens nog steeds op de vlucht voor het eerste
roofdier, de eerste afgrond waarmee hij ooit als lid van een
primitieve volksstam oog in oog stond. Hij is nog steeds bang,
bang voor pijn, om buitengesloten te worden, voor eenzaamheid,
nog steeds bang voor de dood. Nog steeds, ondanks de
beschaafdheid die hij zich zelf toedicht, is de mens geen
innerlijk zelfstandig en liefdevol individu. De hele evolutie
die het wezen van de mens van nu gevormd heeft is nog in zijn
bewustzijn aanwezig.
Zijn
driften en zijn angsten komen nog van duizenden jaren geleden
uit het oerwoud met zijn dagelijkse strijd voor het bestaan.
Deze oermens leeft nog steeds in ons en deze heeft grenzeloos
materialisme en verwarring op zijn geweten. Deze oermens is nog
gehecht aan het oude stambewustzijn en is bang voor eenzaamheid,
op de vlucht zonder de (vaak denkbeeldige) gevaren onder ogen te
zien. Deze mens is nog geen individu. Daarom wil hij zich zelf
en zijn positie veilig stellen, helaas ten koste van alles.
Daarom ook wil hij gered worden, door God, door Christus, door
de makelaar of de bank, kortom: Hij is nog onvolwassen en ziet
zijn momentele situatie niet volledig onder ogen. En daarom is
hij ook nooit, hoogstens heel eventjes, tot werkelijke
onzelfzuchtige liefde zonder vrees in staat.
Angst
bepaald het leven
Ons
bewustzijn, ons denken en ons voelen, bestaat uit indrukken,
herinneringen en allerlei weten van gisteren en vroeger.
Niet alleen uit dat wat we in onze jeugd en erna geleerd hebben,
maar ook allerlei nijgingen die terug gaan tot aan de oertijd.
Het leven wordt zelfs bepaald door de oude oerangst, de
eenzaamheid die ons op de vlucht jaagt naar de veiligheid van de
stameenheid, de groep waar we bij willen horen. We zoeken nu
veiligheid in de grote liefde, of de veiligheid van een zo groot
mogelijk banksaldo, luxe auto en ondergeschikten. We steken
desnoods de hele wereld in brand, of maken wapens om alles te
vernietigen, om ons zelf veiliger te voelen. Maar, ons wezen
blijft handelen vanuit die oude oerangst, wetend dat de dood
slechts een kwestie van tijd is.
De
ontsnapping
Door
inzicht, door ogenblikkelijk besef van die oerangst met al z'n
gevolgen blijkt die angst, blijkt ons bewustzijn, opgebouwd te
zijn uit louter herinneringen en bestaande hersenbeelden. Ook
het 'ik' gevoel blijkt niet meer te zijn dan een gevoel, een
gedachte, een waanbeeld dat zich in onze hersenen afspeelt.
Door
ons 'niet in het heden leven' worden wij mentaal en in onze
daden en zelfs in onze gevoelens bepaald door het verleden.
Helaas heeft dit alles er wel toe geleid dat de mens is blijven
steken in een onvolwassenheid met allerlei, haast dierlijke,
eigenschappen. Helaas heeft dit er toe geleid dat we nog steeds
niet in staat zijn om op een vreedzame, liefdevolle wijze met
elkaar samen te leven. Helaas heeft dit alles er toe geleid dat
we ons nog steeds bezig houden met stammenoorlogen, ook al
zullen de meeste er als verdediging een prachtig motief achter
scheppen.
Door
dit alles in te zien, direct te beseffen, zal dat 'ikbewustzijn'
plaatsmaken voor bevrijd waarnemen en voelen en kan die invloed
van oude feiten en gevoelsindrukken ophouden ons te
tiranniseren. Dan zal eindelijk dat intuïtieve en rechtstreeks
waarnemende deel van onze hersenen ons handelen bepalen. Dan
dient bij wijze van spreken het brein alleen nog om hersenwerk
te doen, om te rekenen, te spellen, eten te bereiden en de weg
te vinden. Als basis, als archief, als instrument om mee te
denken. We moeten er alleen nog op letten, dat we niet soms,
ouder gewoonte, onze daden door ons geheugen, onze herinneringen
en angsten laten bepalen. Dan zal de mens een belangrijke stap
in de evolutie maken en werkelijk mens zijn.
Het
is nu voor ieder mens mogelijk om in staat te zijn tot werkelijk
onzelfzuchtige liefde. Een liefde die de wereld zal helpen te
zijn waarvoor hij bestemd is. Een paradijs voor iedereen.
Ook namens de familie wens ik voor iedereen een voorspoedig en
liefdevol 2002
|